Recenzja książki terapeutyczna moc nerwu błędnego

„Terapeutyczna moc nerwu błędnego”

przez Magda

Książka ta, to dla mnie niejako odkrycie, ponieważ pozwoliła mi spojrzeć w nieco inny niż dotychczas sposób na nasz autonomiczny układ nerwowy. Każda strona porządkowała i rozszerzała moją wiedzę na temat autonomicznego układu nerwowego. Autor książki – Stanley Rosenberg opiera się na teorii poliwagalnej opracowanej przez dr Stephena W. Porgesa.

W przedmowie doktora Benjamina Shielda do niniejszej książki możemy przeczytać:

„Terapeutyczna moc nerwu błędnego … podaje informacje o genezie chorób fizycznych i emocjonalnych, o powodach, dla których leczenie konwencjonalnymi metodami tak często nie przynosi rezultatów, oraz o skutecznych sposobach radzenia sobie z tymi problemami.”

Co znajdziemy w książce?

Poniżej przedstawię budowę książki oraz po kolei omówię krótko każdy z rozdziałów. Książka jest podzielona na dwie części. Część pierwsza, czyli „Stare i nowe fakty anatomiczne. Teoria poliwagalna” zawiera 7 rozdziałów. Część druga książki to „Ćwiczenia przywracające zaangażowanie społeczne. W drugiej części autor przedstawia krok po kroku jak wykonywać ćwiczenia, które pojawiały się w trakcie lektury książki.

Część 1. „Stare i nowe fakty anatomiczne. Teoria poliwagalna

Po przeczytaniu przedmowy i wstępu do książki rozpoczyna się część 1. Jednak zanim czytelnik rozpocznie czytanie rozdziału pierwszego, autor przytacza metaforę mitycznej Hydry, której głowy przyrównuje do problemów zdrowotnych ludzi. Odcinanie głów Hydrze, czyli objawów chorobowych nie powoduje wyleczenia, ale tylko tymczasowo usuwa objawy, po których pojawiają się zazwyczaj następne i następne. Stanley Rosenberg przekonuje, iż praca z nerwami czaszkowymi może pomóc w efektywnym uporaniu się z objawami, które związane są z ich dysfunkcjami.

Rozdział 1. Poznaj swój autonomiczny układ nerwowy

W rozdziale tym czytelnik poznaje informacje na temat układu nerwowego. Przedstawione zostało funkcjonowanie dwunastu nerwów czaszkowych, ich dysfunkcje, które wpływają na zaangażowanie społeczne ludzi oraz sposoby ich leczenia. Bardzo spodobało mi się, że autor nie zakłada z góry, iż czytelnik musi posiadać wiedzę na temat funkcjonowania układu nerwowego. Informacje są dostosowane zarówno do czytelników, którzy dopiero zaznajamiają się z tematem – wprowadzając ich w tematykę funkcjonowania nerwów czaszkowych i rdzeniowych. Jednak autor zwraca też uwagę na osoby, które mają już wiedzę w tym zakresie i stara się, jak sam pisze dostarczyć „szerszej perspektywy i nieco nowych informacji o funkcjonowaniu tych nerwów”. W rozdziale pierwszym znajdują się również informacje o nerwach rdzeniowych oraz o enterycznym układzie nerwowym.

Rozdział 2. Teoria poliwagalna

Teoria poliwagalna została stworzona przez Stephena W. Porgesa. Opiera się ona na działaniu nerwu błędnego, składającego się z trzech układów neuronalnych, które są odpowiedzialne za stan odprężenia i zaangażowania społecznego (część brzuszna nerwu błędnego), reakcji „walcz lub uciekaj” (pień współczulny) oraz za zachowania depresyjne, zwolnienie, stan apatii (część grzbietowa nerwu błędnego). Jak pisze sam autor „Te trzy obwody regulują działanie organizmu i pomagają nam utrzymać homeostazę”.

„Teoria poliwagalna nadaje też dodatkowy wymiar naszemu rozumieniu autonomicznego układu nerwowego. System ten nie tylko reguluje działanie naszych organów wewnętrznych, lecz także wszystkie trzy obwody są powiązane z naszymi stanami emocjonalnymi, które z kolei kierują naszym zachowaniem.”

W dalszej części rozdziału opisano stany autonomicznego układu nerwowego. Znajduje się tu również szczegółowy opis głównego bohatera książki, czyli nerwu błędnego. Poznamy tutaj historię nerwu błędnego oraz jego dokładną budowa i działanie poszczególnych jego części wraz ze skutkami tych działań widocznych w naszym zachowaniu. Na zakończenie rozdziału autor poświęcił uwagę stresowi i układowi współczulnemu.

Rozdział 3. Neurocepcja i błędna neurocepcja

Słowo „neurocepcja” jest terminem, który stworzył autor teorii poliwagalnej – Stephen Porges. Jest to sposób „w jaki obwody nerwowe rozróżniają sytuacje bezpieczne, niebezpieczne i groźne. (…) pozwala autonomicznemu układowi nerwowemu oceniać docierające do niego ze zmysłów informacje na temat naszego otoczenia i stanu naszego organizmu„. Opisano działanie neurocepcji oraz występowanie błędnej neurocepcji.

Rozdział 4. Badanie części brzusznej nerwu błędnego

W czwartym rozdziale przedstawiono i wyjaśniono sposoby badania części brzusznej nerwu błędnego. Są to oceny na podstawie m.in.: obserwacji twarzy, zmienności rytmu zatokowego, testu części gardłowej nerwu błędnego. Przywołano tutaj wspomnienia pierwszych doświadczeń badania nerwu błędnego przez autora książki.

Rozdział 5. Teoria poliwagalna – nowy paradygmat opieki zdrowotnej?

W trakcie czytania książki „Terapeutyczna moc nerwu błędnego” autor często wspomina, że lekarze oraz inne osoby zajmujące się leczeniem, diagnozowaniem i terapią różnych schorzeń i zaburzeń bardzo często pomijają działanie autonomicznego układu nerwowego. Przedstawia przykłady z własnej praktyki terapeutycznej, kiedy przywrócenie prawidłowego funkcjonowania nerwu błędnego pomogło w chorobach pacjentów. Przytoczono przykład pacjenta z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) i przepukliny rozworu przełykowego. Autor opisuje również ból barków, szyi, głowy, problemy związane z wysunięciem głowy do przodu oraz migrenowe bóle głowy. Dodatkowo podane zostały instrukcje, jak pomóc sobie z wymienionymi dolegliwościami za pomocą prostych ćwiczeń, opisanych w książce.

Rozdział 6. Problemy somatopsychologiczne

W niniejszym rozdziale czytelnik znajdzie wyjaśnienie jakie możliwości regulowania układu nerwowego, zachowań i emocji niesie ze sobą teoria poliwagalna. Opisano jak mogą wykorzystać teorię osoby zajmujące się zdrowiem psychicznym. Autor proponuje wykonywanie ćwiczeń opisanych w części drugiej książki w celu samoregulacji autonomicznego układu nerwowego:

S. Rosenberg na początku rozdziału 6 pisze: „Uważam, że istnieją wzajemne powiązania między umysłem, ciałem a emocjami. Problemy tak różnorodne, jak stres pourazowy, lęki, fobie i zaburzenia ze spektrum autyzmu mają aspekt somatyczny. Niemal we wszystkich przypadkach tak zwanych problemów psychicznych można zaobserwować brak elastyczności i odporności autonomicznego układu nerwowego”.

Przedstawiono tutaj ataki lęki i paniki, fobie, zachowania antyspołeczne, przemoc domowa, zespół stresu pourazowego, depresja, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, ADHD i nadpobudliwość. Autor przedstawił studia przypadków swoich pacjentów, którzy zgłosili się do niego z powodu niektórych z wyżej wymienionych zaburzeń czy problemów. Dzięki przywróceniu aktywności części brzusznej nerwu błędnego ich dolegliwości często zmniejszały się lub zostały wyeliminowane.

Rozdział 7. Zaburzenia ze spektrum autyzmu

Na początku rozdziału opisano i przedstawiono informacje na temat zaburzeń ze spektrum autyzmu. Opisano również autyzm z perspektywy autonomicznego układu nerwowego. „Teoria poliwagalna przedstawia nowy biobehawioralny model łączący zachowanie autystyczne z określonymi stanami fizjologicznymi autonomicznego układu nerwowego.” Autor szeroko opisuje rolę słuchu w zaburzeniach ze spektrum autyzmu. Opisuje m.in. wpływ funkcjonowania nerwów czaszkowych V i VII na problemy ze słuchem. Dodatkowo przedstawia studium przypadku.

Część 2. Ćwiczenia przywracające zaangażowanie społeczne

S. Rosenberg przedstawia tutaj ćwiczenia i techniki, które mogą pomóc ludziom przejść do stanu zaangażowania społecznego oraz utrzymania dobrego samopoczucia. Ćwiczenia opisano dokładnie – krok po kroku wraz z wyjaśnieniami. Dodatkowo zamieszczono zdjęcia przedstawiające pozycje ćwiczeń, pomagają dokładnie i prawidłowo wykonać ćwiczenia.

Dodatek

Na końcu książki umieszczony został „Dodatek”. Znajdują się w nim kolorowe rysunki poszczególnych struktur anatomicznych oraz zdjęcia dzieci w poszczególnych pozach. W trakcie lektury książki autor często odsyła czytelnika do zobaczenia wybranego rysunku, aby jeszcze lepiej zrozumieć funkcjonowanie i budowę danej struktury, np. nerwu XI.

Dla kogo jest ta książka?

Książka jest skierowana m.in. do psychologów, psychoterapeutów, psychiatrów, lekarzy, terapeutów ciała, fizjoterapeutów oraz wszystkich osób zajmujących się zdrowiem i jego ochroną. Jednak w ciągu całej lektury niejednokrotnie można przeczytać, że książka przede wszystkim jest skierowana do każdego, kto chce spróbować pomóc sobie ze swoimi dolegliwościami oraz poszerzyć wiedzę na temat autonomicznego układu nerwowego.

Podsumowanie

Tytuł: „Terapeutyczna moc nerwu błędnego”
Autor: Stanley Rosenberg
Rok wydania: 2020
WydawnictwoWydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Liczba stron: 287

Książka „Terapeutyczna moc nerwu błędnego” Stanleya Rosenberga jest lekturą bardzo ciekawą. Pozwala ona na nowo odkryć funkcjonowanie nerwów czaszkowych oraz autonomicznego układu nerwowego. Cała książka opiera się na teorii poliwagalnej Stephena W. Porgesa. Rosenberg przybliża teorię, na której opiera swoją terapię i ćwiczenia dotyczące nerwu błędnego. Jeśli ktoś nie jest „fanem” biologii oraz anatomii również śmiało może po nią sięgnąć. Wszystkie zagadnienia opisano w zrozumiały sposób. Autor urozmaicił teorię poprzez przykłady, metafory oraz studium wielu przypadków, które obrazują kwestie anatomiczne. Uważam, że warto sięgnąć do tej lektury i poszerzyć swoje spojrzenie na funkcjonowanie autonomicznego układu nerwowego oraz przemyśleć wypróbowanie ćwiczeń i technik zaproponowanych przez autora na sobie samym.

Zapraszam do śledzenia psychologiem.pl w mediach społecznościowych: Instagram
Facebook oraz innych recenzji książek na stronie.

Może Ci się również spodobać

Zostaw komentarz

Ta strona używa ciasteczek by dostosować ją do Twoich potrzeb. Rozumiem Dowiedz się więcej